Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

көтөн түһэн уоааар ы н диэкк и көрө түһэн баран, кэнниаэринэн чугуруҥнаһа турдуаар. 5 Бааык ааһыгыраччы мөксө-мөксө эттэ: "Үтүө абаҕаааах аҕам бу айыааах буола с ы тар үтүө дьүһүммүн көрүҥ. Күн анн ы гар суох күөх накааһ ы көрө с ы таб ы н. Ийэ сиргэ иһиллибэтэх иитэ суох иэдээҥҥэ түбэһэн эрэй бөҕөнү эҥээрдэһэн эмсэх буоаа с ы таб ы н", — дии-дии, хаһ ыы т ы ы-хаһ ыы т ыы хаанынан ытаамахтаата. 6 Маны көрөн туран аҕаааах абаҕата эттилэр: "Оок-сиэ, OҔOЛOOр! Ама даҕаны OЙуун-удаҕан буоаар айыыаааҕыҥ, сааттааҕыҥ-суут- тааҕ ы н иннигэр икки атахтаах инчэҕэй эттээх маннык күн эрэйигэр түбэһэ с ы тара сүрдээх суоа, дOҔOOр. Дьэ, кутукаам, биһи бу айыааах буоааргын б и абэтэхпит, Дьэ, көмүһүөм, хайа хайдах эмэ г ы нан киһи саха урааҥхай б ы һ ыы т ы н быһ ыы аанан урукку төагөр түһэр сирдээххиэн? Киһи буоауох сирдээх буоаааххына, киһи буоаан көр уонна эн ойуун буөлуOхтааҕар туох да буоа, туокка бу манн ы к сир сидьиҥэ эрэ буоаума", — дэһистиаэр. 7 Уоа часкыйа-часкыйа хаанынан ы т ыы ра уурайда, арыычча уга- р ы йда. Маны көрөн туран аҕаааах абаҕата: "ДЬэ, кутукаам, буоауох киһи буоабут эбиккин. Дьэ, итэҕэйдибит", — дэсиһэн бараннар тахсан бард ы лар. Онтон ы ла уоа чугас ыаааарыгар к ы ра ыарыыаарга с ы адьар буоабута үһү. Оа да буоааар Oҕөбут аата аадьаныа дэтэн кистэтэл- аэрэ эбитэ үһү. 56. ХОЛБО 1 Быаыр хаһан эрэ Мэҥэ уаууһун иһигэр биир баай киһи оаор­ бут. Кини эабэх с ы аг ы ааах, ынахтаах, хас да киһи хамначчыттаах. Оаортон с ы аг ы һ ы т киһитэ Уйбаан диэн эдэр, с ы т ыы хоодуот киһи эбит. Бу киһини күһүн сир харатыгар, уу тонон эрдэҕинэ тойоно соруйбут: "Эн, Уйбаан, с ы аг ы н ы с ы лг ы лаан, булаттаан биир бүтэйгэ барыларын мус, с ы лг ы ууга өаөр кэмэ буоааа уонна утатан даҕан ы ууга киирэн барыахтара", — диэбит. 2 "Чэ, чөп, бүгүн апп ы н баайан, онорон баран, сасс ы н сасс ы арда туран барыам", — диэбит Уйбаан. Сасс ы арда эрдэ туран, Уйбаан ат ы н ы ҥ ыы рданан оностон с ы а- г ы сыагылы ы баран хаалб ы т. Кини аһ ыы р ас, өйүө иҥин ылымматах, биитэр утуйар таҥас да ылымматах, күнүс биитэр киэһэ хайаан да эргийэн кэлэр курдук оностон барбыт.