Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

турар үһү, түннүгүн көрдөххө дьиэ иһэ сап-сандааас с ы рд ы к, дьон эаэнҥэс үһүаэр. Айаннь ы т үөрэн, хата манна хонон бардаҕ ы м диэн, табааарын тэагэһэҕэ тохтотон баран, сэргэҕэ бааааан турар аттар ы эргим-ургум көрбүтэ, биаи кини нэһиаиэк кинээһигэр баар Үрдук сиэр [диэн ат] симэниэҕинэн симэнэн баран нааыйан турар эбит. 2 Киһи: "Дьэ бу хайдаҕ ы й? Биһиги кинээспит атыыһыттарын атаараар ы истэҕэ дуу", —диэбит и нэн т и этэйэ-саарайа сOҕус дьиэҕэ көтөн түспүт. Онно көрбүтэ уонча киһи баар үһү. Oһөҕү икки чанчыгынан уо т у оттубуттар, сүрдээх уаахан соаууру уокка уурбут- тар үһү. Дьону кэриччи көрөн уҥа орон диэкки көрбүтэ — баст ы ҥ остуоага кини кинээһин OЙOҔO киэргэниэҕинэн киэргэнэн баран оаорор үһү. Айаннь ы т аттыгар тиийэн: "Дорообо", — диэбит да анарааҥыта тугу да саҥарбатах, хай ы һан да көрбөтөх. 3 "Бу хайтах баҕадь ы н ы й?" — диэн эргим-ургум сирийэн көр­ бүтэ — дьоно бар ы даҕаны уодас-саадас курдук үһүаэр. Тугу даҕан ы бOЧчумнааҕ ы кэпсэтии суох үһү. Хайтах эрэ ньай-ньамааас саҥа иһиааэр үһү. 4 Айаннь ы т муна-тэнэ OаOрдOҕуна, сүр түргэн үаүгэрдик аттар туйахтарын т ы аһа хабыааа түспүт, уот умуааан хаааб ы т, т ы мта ытыс таһынар ыас хараҥа буоаа түспүт. Айаннь ы т соЬуйбут: "Туох абыгар түбэстим?" — диэн өрө тарбачыһа түспүт. Өйдөнөн к э аэн бэйэтэ харб ы аааһан, уот оттон оа түүн хоммут. 5 Сассыҥҥыт ы гар кэаэн дойдутугар киирбит. Онно кэаэн истибитэ — кинээһин OЙOҔO били кини иччитэх дьиэҕэ ХOННOҔуН түүн өабүт. Үрдүк сиэр диэн атын хооадьуга сиэбиттэр. Дьэ, ити аата өабүт киһи кэритиитигэр түбэспит. 54. ТУЛУУРДААХ ОЙУУН 1 Быаыр хаһан эрэ Туауурдаах ойуун диэн баара үһү. Кини манҥайгы ойуун буодарыгар, ойуунун абааһ ы та, биитэр кута аааа- раа дойдуга киирэн OҔOаOНOр иитилазр ыааааах үһү. Oа ыаа ки- нини иитэн, OҔOаOOн уааат ы ннаран ойуунна уһуйан, этин хаанын к ы таат ы ннаран баран кэнники "Дьэ сөп, өтүө ойуун буоааун, отто дойдуга тахсаҥҥын, иччигэр хоабос", — диэн таһаарбыттара: оа иитиааибит абааһ ы , биитэр кута, киниэхэ тахсан иҥэн хоабоЬон, онон ааттаах ойуун буоабут.