Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

13 Иккитэ төрөөбүт саҕа саныыр. Ыһылаыбыт мааын бар ы т ы н хомуйан, манан дьиэм баара буоауо диэн айаннаан иһэр, ити туххары ачч ы ктааб ы т ы н биабэтэҕэ, иһэ сиһин үөһүгэр с ы стан, сор- муҥ бөҕөнөн дьиэтигэр тиийэн кэаэр. 14 Ити сүппүтүттэн ы аата дьонноро буат* диэни буатаабакка б ы һа көрдүү с ы адь ы б ы ттара. Буаьчут ханна хайтах с ы адь ы б ы т ы н туохха ханныкка түбэспитин бука барытын баһыттан атаҕар диэри кэпсээн биэрбитэ үһү. Онон: "Абааһыаарга түбэстэххэ туох эмэ моЬ у оду онорор буо- ааарыҥ, OЧЧOҔO киниаэр эһигитини эмиэ мин курдук бэрт түргэнншс этиэх-эҕирийиэх бэтэрээ өртүгэр таһааран биэриэхтэ- рэ", — [диирэ]. 51 OҤOҺУУ 1 Арай биир ыаага хоноЬо хоммут. Бу ы аага- дьахтар төрөөбүт. Төрөөбүтэ үс хоммут. Ман ы хоноЬо к ыы һ ы н да биабэт, уоаун да биабэт. Тайҕаааан испит. Кини суоа ааныгар с ы пп ы т. 2 Оа с ы ттаҕ ы на түүн үөһэ хоаобурдаахха күөх өҥнөөх таҥастаах OҔOаөр көтөн түспүттэр, таһыттан. Кииртэр да остуоага баран кумааҕы тэагэтэн бааттар. "Дьэ бу кыыһы суруйуOҕүҥ, дьэ хайтах суруйабыт? —дэһэн баран —дьэ, өабөт үөстээх уһун үйэаээх, б ы аҕа да өабөт буоааун, б ы һах да хоппот буоааун. Туохха OҔO-уруу төрөппөтүн, сүүнэ эримсэх буоааун. Оа г ы нан баран кэнэҕэс бу суоа ааныгар с ы тар киһи ыаыахтын", — диэн суруйан баран тахсан баран хааааааар. 3 Киһи маны истэн к ы һ ы йда: "Бу сүүрбэччэаээх киһи бу 3 хонук- таах к ыы һ ы ыаыам үһү, хайдах б ы һах хоппот, б ы а к ы айбат киһитээ буоауой, дьэ мин ону көрдөҕүм", — диэн ийэтэ-аҕата утуйа с ы т­ таҕына уоран б ы һаҕ ы нан тиирэн иһин хайа баттаан кээстэ. Оа г ы нан баран тахсан баран хаааар. Дьэ сасс ы арда ийэтэ аҕата көөттөрө — иһэ хайдан хаааб ы т, 0 Һ 0 Ҕ 0 Һ 0 аадьамматах, ы аан уган баран тараһатын тигэн кээстэр. 4 Онтон арааһа сүүрбэччэ с ы а буоаан баран, бу киһи, арай, эмиэ манан эргийэн кэлэр, көнүү бөҕөнү көнөн. Бу ыаллара үчүгэй ыаа- / аар эбит. Бу кэаэн көөттө — бу ыаага туох да сүрдээх үчүгэй, этиргэн кы ы с баар ы н хараҕар хатаата. Бу дьон кинини биабэттэр, кини да биабэт киһи буоааа. Дьэ, бу к ыы ска баҕаран барда. 5 Манна үс хас хонно. Онтон арыгы тардан оаорон: "Дьэ, OҕOнньOр бу кыыскыт киһиэхэ бара иаик буOаааҕына, ыйытыахпын