Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

Маан ы бэйэлээх алаасп ы т ы н быадьатаммыт, Хаарга хааман хааааахпыт бу дуо, Аҕаккаам? 4 Бу диирин кытта, чардаатын иһиттэн, буорун үрдүттэн эмискэ хара хоаорук өрө көтөн тахсыбыт. Бу тахсарын кытта туе арҕааттан сүрдээх сиааиэаээх этиҥнээх хара быаыт көтөн тахс ы б ы т. Бу кэаэн сүрдээх муустаах хара сам ыы р түспүт. Бу күүаэйдэтэ турар сирг э . Ооа кэннэ охсубут отторун барытын сискэ ытыйан таһаарбыт, ууга ыт ы йан түһэрбит. Бу охсо турар дьону умсарыта сөрүөн түһэрбит. 5 Дьэааэмэй кинэ э с бэйэтэ отууга баара үһү. Ооа отуутун тиэрэ охсон кэбиспит, бэйэтин чаҕыаҕан уота таҥастары сэптэри култуч- чу салаабыт*. Онтон уҥан с ы тар ы н буабуттар. Бу уҥан тиллээт бэйэтин этин сиэммитинэн барбыт. Онтон уоту ыспыт, ооа к э ннэ быаны ы аан моннон өаөөрү кыммыт. Дьэ онтон иирбитин биаэн- нэр туппуттар. Дьэ, субу курдук ТOҕус төгүрүк дьылы мэадьи өйө суох иирэ с ы адьан, моннон өабүтэ үһү. 6 Ооа өаөн баран, киһи хараҕыттан сүппэт сүрдээх үөр буоабут. Ооа киһи хараҕар көһүннэҕинэ, урукку өаүөр эрдэҕинэ таҥныбыт таҥаһ ы н таҥнан, мииммит атын миинэн көстөр үһү. Ооа кэннэ кини к ы мнь ыы т ы н т ы аһа, ат ы н туйаҕын т ы аһа иһиаиннэр эрэ киһи ыарытар, бээтэр иирэр үһү. Ооа иирбит киһи кини урут иирэн тугу онорбутун бар ы т ы н онорор үһү. 7 Онтон ойуунна, мэнэриккэ киирдэҕинэ, син уоту ыһаааар, маска холоноллор, сэргэ төбөтүгэр тахсан туралаар, сир-баттах с ы ссаааар, эттэрин сиэтэааэр. Ооа кэннэ Дьэааэмэй кинээс тар- д ы аһ ы н иһин тардыас буоааааар үһү. Хаҥас иаииннэн охсолаор. 47. АБААҺЫЧУККААХТАСПЫТА* 1 Аҕ ы йах с ы аааахха, советскай б ы ааас* буоауон эрэ иннигэр, Иаиҥ-Хаҥааас уаууһугар Айаааах Хаптаҕайыгар Ааександров Никоаайдаах диэн ыаага абааһ ы бэрт өр чугаахтаспыта эбитэ үһү. Бу ыаа дьахтардаах эр киһи чугаахтаахтара, бэйэаэрэ сокуонай сааһын сиппит ииппит к ыы стар ы н ыы н үс-түөрт кэргэн. Оаохторун иагэтэ орто бааһ ы най. Бэрт үчүгэйдик үүт түгэнник оаороннор дьиэаээх OҔOнньOр күһүн муҥха саҕана отор дьиэтигэр с ы адьан ааспыттара.