Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

гутаар, ону бигэтик өйдөө". Итигирдик кэпсэтэн баран, б ы раст ыы - ааһан араҕыстыаар. 10 Уоа, дойдутугар киирэн, түүаээх бөҕөнү атыыдаан, көннө, көрүаээтэ. Байанай к ыы һа эппитин курдук, кимиэ х э да кэпсээбэтэ, кэмэ суох эабэх үптэннэ, астанна, оа да буоааар ойох ы лбата, хаһаайыстыба оностубата, өрүүтүн санаата эрэ Байанай к ыы һ ы гар буолла. И Нөҥүө дь ы л ы гар эрдэттэн оностон, элбэх астанан, арыгыланан, үчүгэй аттанан, хас да киһини ДOҔOр аргыс булунан, б ы л ы р ыы ҥҥ ы к у рдук эмиэ бултуу таҕыста. Oл тахсан б ы л ы р ыы ҥҥ ы тохтообут сиригэр тохтоотуаар, эмиэ туе туһунан буатаан бард ы аар. Уоа буOаааҕына, эмиэ куоаутунан, уотугар ас биэрэ-биэрэ, тобуктаан оаорон аагыы сатаан кэбистэ. Б ы а ы р ыы н көссүбүт сиригэр, күн аайы уоа, ытыы-ытыы ы ҥ ы ра сатаан кэбистэ, Байанай к ыы һа оаох кэабэтэ. 12 Уоа буатуур буааа, уруккутун курдук эмиэ оаус бэт буоааа. Онно кини санаата табыааыбата. Байанай кыыһын бэйэтин көссүбэтиттэн кэмэ суох санаарг ыы р санньыйар буолла. Мэктиэтигэр саҥарбат, кэпеэппэт булла додотторун к ы тар ы . Аһ ы аһаабат да, түүн да уута кэабэт буоааа. Онтон ДOҔOттOра "Ыары- таҕын дуу тугуй? Хайтах буоааун? — диэн. — ТөҕO аһаабакк ы н? Т 0 Ҕ 0 саҥарбат-иҥэрбэт буоааун? Биитэр туохтан санаарҕ ыы г ы н ду у ?" — диэн, оауйан-моЬуйан ыйытар буолауаар. Онно кин и ту­ охтан букурдук буоабутун оаох кэпеээбэккэ с ы р ы тта. 13 Арай биир күн, буачуттар бары өрөөтүаэр, бу өрөбүа күн эабэҕи астанан аһаат ы аар, эабэх ар ы г ы н ы да истилэр, бар ы итир- дилэр, дьэ онно элбэх араас кэпеэтииаэр таҕ ы ст ы аар. Оа кэп- сэтиилэр б ыы стар ы гар, эмиэ уоатан араастан оауйан-моЬуйан ыйыттыаар. Бу с ы р ыы га уоа итирик буоааа, Байанай к ыы һа этип- пэтин к и ни умнан кэб и стэ, быаыр ыы н хайтах Байанай к ыы һ ы н көссүбүтүн, кинини г ы тар ы таптаспытын, хайтах буатуйбутун уон­ на Байанай к ыы һа кэнники арахеарыгар тугу эппитин, саҥарб ы т ы н бар ы т ы н түөрэ дOҔOттOругар кэпеээн биэрдэ. Кэпсээн бүтэрэн ба­ ран: "Маны икки атахха, оаох кэпеээйэҕин диэбитэ, ону ит и ити- рэммин кэпеээтим", — [диэтэ]. 14 Итигирдик кэпсээн бүтэрэрин кытта, эмискэччи, туут хайыһар т ы аһа, буудьдьа т ы аһ ы н курдук с ы ты ы т ы к, иһиирэ түстэ да буачут­ тар оаорор сирдэринэн кэаэн к ы һ ыы ран ааста да биаи кэпеээбит уоабут, сону устан б ы рахп ы т курдук, түҥнэстэ түстэ да өаөн хааааа. 15 Онтон бэттэх, иаин үрэх баһыгар, оа киһиттэн үөскээн хааа- б ы т, Хаҥааас сиэнэ Байанай баар үһү диэн сэһэн баара үһү.