Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

охсон кэбиспитигэр хара саһ ы а кэаэн, тылын с ы һ ы аран баран олорор. Эр киһи сүүрэн баччалаан тиийэн өлөрөн ы лар. Киһи туран, ү ө рэн ки и рэн, чэйдээт, булдун сэбин көрө тахсар. Онуоха били и и ппит тыатын сэптэригэр саһыл, к ы р ы наас, к ы рса, оттон уутун илимиттэн хатыыс, сордон, биа бааыктары таҕаатт ыы р. Дьэ, туран киһи хараҕа сырдыыр, санаата көтөҕүааэр. 11 Итинтэн ыаа оаорор хайатын иччитэ оаох көстүбэт, сиб и энэ биааибэт буоабут. Киһи туран сүрдээхтик буатаан-аатаан, иһин ыаарынан аһаан, оаорон баран кэннэки дойдутугар төннүбүтэ үһү. 42. БАЙАНАЙЫКӨССҮБҮТ 1 Быаырг ы ааспыт үйэаэргэ хас да сахааар хоабоЬоннор, арг ы - стаһаннар иаин муора кытыытыгар биир к ы һ ы н устат ы гар түүаээхтии, саарбааыы, саһ ы аа ыы тахсыбыттар. Oа дьону к ы тар ы биио Хаҥааас киһитэ, сүрдээх бэт сыты ы хооду’от эдэр уоа киһи, тахсыспыт. Бу буачуттар бииргэ аргыстаһан тахсан баран, бары биир сиргэ тохтоон отууааммыттар уонна буатарын туе туспа буатуурга оностубуттар. Ким төһөнү буатуур да, барыта бэйэтин туһатыгар буоаар буоабут. Дьэ, оа курдук киниаэр буатаан испиттэр. 2 Били Хаҥалас у о а а , э м и э т у сп а б у а т у у р б у о а а н б ар ан , у р у т б у а т у у ү ө р э м м э т э х б у о а а н , б у а а у х о п п о к к о с ы дьдь ы б ы т , о н о н ДOҔOТТOруН КЫТ ТЫГаС буаТуOҔуҤ ДИИрИН ДOҔOТТOрO кинини к ы - ты ар батт ар . O а к у р д у к кини, б у а а у х о п п о к к о б э к к э сан аарҕ аан саньньыйа сыдьдь ы б ы т. 3 Би и р сассыарда туран сааамаат онорбут, оа сааамаатыттан арыыааан уокка кутан биэрэн баран, уотун иннигэр, тобуктаан олорон Байанай алгыһын алҕаабыт. (Онно кини, туох тылынан алҕаабытьн манна сэһэнньит билбэт.) Ол курдук алҕаан, саламаа- т ы н сиэн баран, бэйэтэ эмиэ куолутунан бултуу тахсыбыт. 4 Кини т ы аҕа тахсан, бултуур сэптэрин көрүтэлээтэ, саҥа сэп да ууртаааата, оа курдук сыры т таҕ ы на, арай биир үрүйэҕэ көрбүтэ, биир сүрдээх оаус үчүгэй, эдэр, кыыс-OҔO дьахтар кини диэки утар ы хааман иһэр эбит. Маны көрөн уоа оаус соЬуйда, дьиибэргээтэ даҕаны. Манна чугаһынан, ханна да ы аа баар б ы һ ыы та биллибэт этэ, бу былаана биллибэт киэҥ тайҕа ортотугар, маннык дьахтар хантан кэлбит бэйэтэй диэн санаата. Утарыта хаамсан кэлэннэр көссө түстүлэр. 5 Чугаһыттан көрбүтэ, кимтэн да барытыттан ордук үчүгэй к ы - расыабай дьахтар эбит, эдэрэ да бэт, таҥн ы б ы т таҥаһа барыта араас суол хара т ы а күндү түүаээҕиттэн оноЬуааубут оаус мааны