Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

хайатын үстэн биирин б ы һа аннь ы б ы т, өрүскэ киирэн сүүрүккэ Oҕустаран уста турбута. Кини киириитигэр ытаабыта. Хайат ы н төбөтө биэс суукка устат ы гар көстүбүтэ уонна саҥата иһиааэн барбыта үһү. 4 Оттоку к ыы с Ар ы п ы ас киҥэ киирэн эбирдээх сирэйэ хамсаан күүркэҥнээбит, хараҕа уоттанан уҥа хаҥас сандаарбахтааб ы т уон­ на: "Үтүө аҕаспыт, бэйэҥ күөтээн СOҔOТOҕун суодуйан, оностубут олоххор айыааыбыт сиргэр араҥастана оаор, мин ханна тиийэрбинэн бардаҕым", — диэбит уонна хайатыттан б ы һа асп ы т, хайатын тумсун сааайа баттаабыт да устубутунан барбыт. 5 Ону көрөн туран, уаахан к ыы с Маарыйа көхсө к ы арааб ы т, саҥата бөппүт, хайатын хоту кутуругар киирэн кэаэн тобуктааб ы т уонна баат ы гар көрдөһөр дуу, ааттаһар дуу б ы һ ыы нан саҥа саҥара, өс этэ турбут: "Отто дойдуга айыыааммыт, сир ийэ иччилэрэ буоааммыт, сириэд и йэн киэркэйэн манна түспүтпүт. Аҕас бааыс буоаан аат саарга аатырбытпыт, күн сиригэр күөттээбиппит, син эн мин дэһэн бачча тухары оаорбуппут, маан ы а ыы р баат ы м, хабараан Ар ы п ы ас, этэр т ы аб ы н и һит, кэс т ы аб ы н ыаын: үаүскэннээх ууааах, бараммат баайдаах, көҕүрээбэт күүстээх Өаүөнэ өрүс биһигини кытта күрэх б ы адьаһан күөн көрсөн, уһун дириҥ үөһүн атын сиринэн түһэрэр буоааахха, эабэх кыра уҥуөхтаах эбэҥки омук, Одун Хаантан он о - һууааах, Ч ы ҥ ы с Хаантан ыйаахтаах урааҥхай саха оаорор OаOҔO оаус айманыаҕа, икки харахтар ы н уута биһиги үрдүбүтүг э р сүү- рүөҕэ. 6 Онон санаан көрдөххө, бастаан атахтаан барыаааатахха, баһа суохтук балк ы йан ачч ы г ы й кыыс аа ы с ыраах аттанна б ы һ ыы ааах. Эн биһиги арахсан хааааахпытына, аймах биаэ дьоннорбут аа ы с айман ы ахтара, бэйэм даҕан ы бэрт үчүгэй буоабатым чахчы, онон үчүгэйдик сан ыы р Өаүөнэ өрүһүҥ үөһүгэр киирэҥҥин, сити сиргэр сигэн сэргэстэһэн оаорон аапп ы т ы н ааттаһ ы ахп ы т киһибитин- сүөһүбүтүн кэаэтиэхпит суөҕа, тохтоо бөаҕOЙ, аҕаһыҥ т ы а ы н ыаын", — дии-дии көрдөспүтэ үһү. 7 Онуоха туран Арыпыас аҕаһ ы н тыаын ыараҥнатан, с ы анаааан баран, хатан сүрэҕэ с ы мнаан, хабараан т ы аа намтаан, хайат ы н тумсун, сүүрүк өрө СOҔOруу г ы на эргитэ таппыт уонна сириттэн тирэнэн оаорунан кэбиспит. Онтон ыаа оннун буаан, аар саарг ы аат ы ран: "Арыпыана хайа дуо?Г' — диэн ааттанан хаааб ы т.