Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

5 Уота үрдүгэр тохтор г ы на саҕыахтаахтар, OЧЧOҔO эмэ ти и йэр. Саҕалларыгар уокка ас биэрэллэр. Бу хоро киһи дьонун идьдьэ к ы һ ы н тахсар өрүстэн, сир көрөн баран, бу Чаачыкый илин өттүнээҕи т олоонно тохтуур. Хоролор урут олороллоро үһү бу билигин куорат OЛOҔOр. Бу куорат олорор сирэ б ы л ы рг ы ытык аата Күөрээйи диэн эб и тэ үһү. 25. [СУОР - ХОЮ ТАҤАРАТА] 1 Хоро таҥарата суор. Суор Ала Суорун Тойон уола эбитэ үһү. Кини иҥсэтэ бэт, көрбүтүн эрэ барытын сии с ы лдьар ы н иһин бу дойдуга түһэрбиттэр, буруйдаан. 2 Быаыр биир дьахтар күһүөрү к ы һ ы н сиргэ төрүөн баран тонон өаөөрү OаOрдOҕуна, суор аҕааан к ы аа ы ктаах хататы түһэрэн биэрэр. Онон ы аан уот оттон бу дьахтар ирэн, өабөккө дьиэтин буаар. Бу дьахтар OҔOТO хоро төрдө киһи буоаан, хороаору кини үөскэтэр. Киниаэр: "Тойон эһэбит, билбэтэҕи билэр, көрбөтөҕү көрөр", — дииллэрэ. Уокка ас биэрдэхтэринэ, суорга эмиэ ас биэрэллэр этэ. Кинини "таҥарабыт" уонна "эһэбит" дииааэрэ. 3 Oа соруйан: "Үчүгэй киһини сүөһүнү үөскэтэр онорууааах киһ и төрүөҕэ", — диэн, ону биаэн, аҕааан к ы аа ы ктаах хатат ы түһэрбитэ буоауо, дииллэрэ. 26. СУОР ТАҤАРАЛААХ ХОРОЛОР 1 II Моорукка Хоро ийэтин ууһа диэн баар. Oл сэрии саҕана өрүстэн тэскилээн биир киһи тахсан Күндүл диэн Куоллара үрэххэ баар күөл тумул булгунньахха с ы тар үһү. Уот оттуон к ы ал ы ктаах хатат ы н хоммут сиригэр умнан кээспит. Аһ ы л ы га суох буолан, уота суох буолан хоргуйан өлөөрү с ы тар, бу хоро. Онуоха икки суор үөһэттэн көтөн ааһан истэхтэринэ, хаһ ыы таан көрдөһөр: "Тойон эһэм, ө лөр күн буолла, к ы ал ы ктаах хатаппын ол ааттаах сиргэ умнан кээспиппин, ону аҕалан кулу!" — диир. 2 Суор сотору СOҕуе буолан баран, б и и кыалыктаах хатат ы н аҕалан түһэрэн биэрэр. Онон өрүһүллэр бу хоро. Кылаттар Бэрис Үрүүҥкүн д и эн киһиттэн дьэ хоро аҕатын ууһа үөдүйэр. Суору: "Таҥарабыт суор, кини баар буолан биһ и төрдүбүт т ыы ннаах оппу- та үһү, хоргуйан тонон өлүөх киһи, онон т ыы ппат буолун", — дииллэр эбит.