Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

4 Арай, түүн үөһүн саҕана ыттар үр да үр буоабуттар. С ы с ыы г ы н кинээс эппит: "Нохоо, Баххах, тахсаҥҥ ы н көр эрэ. Ити ыттар тугу үрэааэр? Баҕар, Манчаары кэатэ буоааарай. Атыттар, сэргэх с ы т ы ҥ". Баххах Сиаип таһырдьа тахсаары, ааны ар ы йб ы т ы гар, Манчаа­ р ы саатын, батыйатын туппутунан били тахсан и һэр киһи ХOннOҕун анн ы нан иһирдьэ дьыаыс гымм ы т. Ону Баххах билиминэ да хааа- б ы т. Иһиааээмэхтээн баран, тугу да билиминэ-көрүмүнэ, Баххах дьиэҕэ төннөн киирбит. 5 Манчаары кинини ыххайа тоЬуйбут: "Тугу г ы на с ы адьаҕ ы н? Уоту отун!" Баххах, соЬуйан, өрө ходьоруйа түспүт, дьону уһугуннарард ыы дOрҕOOИНOOХтук саҥарбыт: "Туох буоааннын т ыы н ы ҥ-б ы ар ы ҥ ыгылыйб ы т киһигиний? Бэйи, бокуойда аҕааГ 6 Манчаар ы тиһик доабуурга турар т ы м т ы г ы харбаан ы аб ы т да, уокка б ы рахп ы т. Оа умайан күөдүпчэаэнэн дьиэ иһин с ы рдапп ы т. Манчаар ы , уот с ы рд ы гар Сысыыгыны көрөөт, эппит: "Ээй, убайым С ы с ыы г ы н кинээс, манна баар эбиккин дуу, до- рообо!" Онуоха кинээс OҔOнньөр саҥа аалайа түспүт: " Ээ, быраатым Баһ ы аай кэаэн турар эбиккин дуу?" "Кэаэн турабын. Дьэ, С ы с ыы г ы н кинээс, м ин эйигин кытта көрсөн кэпсэтэр соруктаах э т и м Ити аата түбэһистэхпит. Эһиги, той о ттор, хаа ы ҥ айыыаааҥҥыт, хараҥа буруйдааҥҥыт, миигин со- ҔУРУУ дойду сибииккэтигэр тимирпиккит. Онтон бу төаөрүйэн кэаэн турабын. Бэйи, С ы с ыы г ы н кинээс; хара б ы аргар бинтиэпкэ бууадьата хатанар дуу, хаатарыйар дуу, боруобаааан көрүөхпүт". Манчаар ы ити кэнниттэн саатын сомуогун хачыгыраппыт. С ы ­ с ыы г ы н кинээс онтон куттанан, с ы ттана с ы тар ыҥыырын бототун ыаан б ы ар ы гар туттубут: "Эн ыҥыырыҥ бототуттан бинтиэпкэ бууадьэта иҥниминэ, до- ҕсюр!" — диэбит Манчаары. "Баһыаай, тохтоо, бөаҕOЙ! Уоххун уҕар ы т, киһи аии кэпсэтиэх- хэ, сахааы ы саҥарсыахха. Манна туааайахтар оаороааор , оаору куттатаааама. Эн б ы стан-ойдон с ы адьар киһи буOаааҕыҥ. Баҕар, туохха эмэҕэ наад ы йардаах да буоауон. Эн ону киһиаии , сиэр б ы һ ыы т ы нан көрдөөн ыаыах тустааххын". "ТOҔO к ы аааккайд ыы г ы н, ТOҔO кырааскааыыгын?! Эн аабын- н ыы рг ы н мин өйдүө суох үһүбүн дуо?!" " Баһыааай, бэйи тохтоо, тохтоо. Миэхэ эйиэхэ иһитиннэрэр үчүгэй сурах эмиэ баар. Бүгүн б ы раабаттан киирэн оаоробун. Б ы - раабаҕа Иркутскай судебнай паааатат ы ттан ы йаах кэабит. Онно эйиигин үчүгэй киһини дьон кыыаааан-саһыаааан абааһы онорбут