Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

тахсыыта, сэаэ иһигэр өаөн түһүөхтээх эбит. Ону били иаин тумул- га урут бэаэлшэммит хоруопка уган, ииҥҥэ көм өн баран, м ае кириэһи туруоран кэбиһиааиэхтээх эбит. Ити курдук Тэппээк ойуун салгын кута К ыы с Таҥараҕа тахсан аанньал буолуохтаа§а үһү. OччOҔO үрдүк мэҥэ хаааааннааҕ ы Кы ы с Таҥ ара Чоочо Баайы күн ы раахтааҕ ы га б ы һачч ы бас бэринэр саха ы раахтааҕ ы та OҤOруOхтааҕа үһү. Дьэ онон сэттис түүннэригэр сарсыарданан уаахан дүҥүрдээх Тэппээк ойуун ТOҕус кутуруксуттарыныын кыырыыаара, аагыстара оаус күүһүрбүт, ыһыыаара-хаһыыаара ы раапп ы т. Ону Чоочо Баай OЙOҕунаан, чугас дьоннорунаан уонна кыра-дьадаҥы дьон бары үмүөрүһэн туран көрбүттэр. Киниаэр итиннэ, Тэппээк ойуун сэаэ иһигэр хайдах өаөн түһэрин көрөөрү, уаахан доагуйууааахт ы к кэтэспиттэр. Онтон Тэппээк ойуун күөх тOрҕO т ы а үрдүнэн сандаар ы чч ы т ы ган тахсан эрэр күнү супту көрбүтүнэн к ыы ра туран сэаэ иһигэр эмискэ тиэрэ баран түспүт. Oа курдук буOауOхтааҕын, ойууннара өаүөхтээҕин, эрдэттэн итэҕэйэн турар дьон куттаааары ттан уонна доагуйууаар ы ттан үөһэ-алаара тыыммыттар: "Бэаэмнэммит ииҥҥэ биаигин көмүү саҕаааныаҕа, саагын кута К ыы с Таҥараҕа тахсан аанньаа буөаааҕа, онон уауу тойоммут саха ы раахтааҕ ы та буоаар буөаааҕа, өйдөөх даҕаны, сатаалаах даҕаны кырдьаҕас эбит", — дии санаабыттар. Оттон Чоочо OҔOнньOр ойууна охтубутугар үөрэ түс­ пүт, ы раахтааҕ ы буOлуOХтааҕа и тинэн быһаарыллыб ы т курдук са- наатаҕа буолуо. 10 Ити икки ардыгар Тэппээк ойуун ойон турбут да, дүҥүрүн уонна к ыы рар таҥ аһ ы н хонууга б ы раҕаттаат, хоту диэк и сүүрэ турбут. Мустубут дьон бары соЬуйан хаааб ы ттар. Тэппээк ойуун­ нара өабөтөх эбит, онон кини сааг ы н кута К ыы с Таҥараҕа тахсан аанньаа буоабатах эбит, Чоочо ы раахтааҕ ы буоаара тута бааччы тOхтсютOҔO и т и И тинник санааттан онно мустубут дьон-сэргэ ор- тотугар суугунаһыы буоабут, сорох Чоочону күабүт, сорок Чоочону аһыммыт. Чоочо буOалаҕына, Тэппээккэ оаус к ыы һ ы рб ы т, уордай- б ы т уонна мустубут дьонун-сэргэтин а т ы н туох да үтүө түмүгэ суох, к ө рө-нара суох, кэри-куру соеустук тарҕатан кэбисп и т. ТөҕO тиэрэ баран түспүтүн туһунан кэнники Тэппээк ойуун бу курдук кэпсиирэ үһү: "Кыыран истэхпинэ, иаин диэки сүүнэ аартык өрө тахс ы б ы та, оа аар т ы к унуоргу өттүгэр күөх унаар дойду көс- түбүтэ. Аарт ы к ортотун диэк и тиийэн истэхп и нэ, кутуруга уонна сиэаэ к ы рг ыы ааах к ыы да м аҥ ан ат, утар ы сиэлэн киирэн , икки Х O н н O ҕ у м анн ы н с ы т ы рҕалаан көрөн баран айыыны онорбуппун билэн, эргилаэ түһээт, миигин сүрдээх күүскэ түөскэ тэппитэ, онуоха мин тиэрэ баран түспүтүм", — диэн.