Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

Ш. МАНЧААРЫ ТУНУНАН СЭҺЭННЭР 13. МАНЧААРЫ ТӨРӨӨБҮТ-ҮӨСКЭЭБИТ СИРЭ 1 Бэрт быаыр Хаҥааас уаууһугар Нөөрүктээйи нэһилиэгэр Чуо Б ы т ы к диэн киһи олорбута эбитэ үһү. Кини уон икки уоллаах, хас да к ыы стаах эбит. Улахан уола Чоочо Баай эбит. Ат ы н уоааттар ы т- тан Тэппээк Мэхээлэ уонна Б ы ттаан ы Сүөдэр эрэ ааттара билаэр. Чуо Б ы т ы к бэйэтэ сүрэхтэммэтэх киһи б ы һ ыы ааах. Уолаттара буOллаҕына сүрэхтэнэн, Слободчиков, Иванов, Петров уо.д.а. арас- паанньалары ылыммыттар. 2 Быттааны Сүөдэр дойдуга* Ой Бэс диэн сиргэ, биаигин Паваов- скай OаөҕOр, үөскээбит. Кэннэки ситэн баран, т ы аҕа Лэкэ аҕатын ууһугар Ар ыы ааах диэн сиргэ көһөн тахсан оаохсуйбут. Оччоаорго Нөөрүктээйи дьоно өрүс кытыаыгар уонна ы раах т ы аҕа тарҕанан оаорбут эбиттэр. Лэкэ аҕатын ууһа уонна кини атт ы гар сэргэстэһэ оаорор, дөксө сорохторо ат ы н да нэһиаиэктэргэ кииртэаиир, хас да к ы ра аҕа уустара хол б оЬ о н урут Көаөт сирэ диэн ааттанар эбиттэр. И ти аҕа уустара б ы а ы р, арааһа биир төрүттэхтэрэ эбитэ буоауо. 3 Манчаар ы OҔO эрдэҕинэ ыһыахтарга уонна урууаарга Көаөт сирин туһунан: "Көтөҕөаөрдөөх т ы ааардаах, Көлнөхтөөх тииттэрдээх, Күөх унаар хонууааах, Көлүкэчээн күөллэрдээх Көлөттүурэ эбэкэм!" — диэн ылаыыра-туойара үһү. 4 Ити курдук Манчаары үөрэ-көтө с ы р ы ттаҕ ы на, арай биирдэ, эмискэ айдаан бөҕө буоабут. Дьон бу Көаөт сиригэр, Тиис аҕат ы н