Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

раан аҕааар к ы таанаҕ ы н иһин, дьэ OҔOнньOр туоабат задаанньаны биэрдэ диэн Моауок Дьөгүөргэ таххан кэпс и ир. Моауок Дьөгүөр обургу: "Ныы, хайа оа Дэгэйэр Эаэмэс диэн биһ и эхэ ааттаах ат баар, мэҥэстэн да туран харбатан таххан буаан ы аар буоааахпыт дии Чэ, OҔOнньOр инньэ д и эбит буOаааҕына, кут- таныма, аҕааыааыа", — диир. 13 Мэҥэстэн даа баттара биллибэт, Моауок Дьөгүөр дьинҥээх Кугдаар да сир и ттэн аҕаатта билаибэт, сассыарда күн тахсыан иннинэ уаахан оагуй Ьоаууру т и эргэҥҥэ б ы раҕан баран: "OҕOнньсюр, дьэ һадаанньаҥ туоааа, оагуй Ьоаууру аҕаааыбыт, OҔOННЬOру туруорун" — д и эбиттэр. Таххан көрөн баран: "Дьэ бу түөт атахтаах баар ы на, арааһа икки атахтаах Oаөҕун оаох-дьаЬан г ы н ы а суоххут", — диэн аакка таптыыр Дэгэйэр Эаэмэс диэн ат ы сүүскэ оххон кээспитэ үһү. К ыы һ ы н буOаааҕына тоаугурдаах торбостоох ЧOаOҔOр-маҥаас ы нахтаан, чак ы р ы ас харахтаах чакыр маҥан, мунаа маҥан биэаээн энньэаээн дуомнаан ДOҔOЙу Өаөксөйгө ыыппыт. 14 ДөҕOЙу Өаөксөй, тууааан буатаан-туһахтаан аһаан , оттоон һин эмиэ ыаа буоаан оаордохторуна, иҥсэтэ көбөн, OЧЧOТOOҕу б ы ааас саҕана сири хорбут киһи уон с ы а ходуЬа таххыбытын туһанар буоаан, кини Ар ыы ааах күөаүн мае хоруурунан, мае күдьдьэҕ и нэн, уу таһымынан Саһар үрэҕэр түһэрэн кээһэн , дьэ ходуЬа бөҕө таххар. 15 Уон с ы а туоабутун кэннэ, К ы айар аҕат ы н уустара Чөччүүкэ, Хаҥааас аҕатын уустарын эмиэ баай-дуоа дьонноро Василий Нико­ лаевич Попов — Өргүөр Кулуба саҕана, б ыы с мастарын уларытан кээһэн, уаахан куаубааарын көтөҕөн аҕаааааар. Куаубааарын көтөҕөн аҕал а н дьэ б ыы с маһы с ы ҕарыт ы а уонна бу сүүһүнэн гаа- лаах сири, дэһээт и нэлээх сири биир киһи, унуоргу тириэтэй Бор- дон киһитэ, бас билэрэ сатаммат диэн б ыы с аннь ы һан, бааыһан Өргүөр куаубаны аҕааб ы ттар. "Манан тоЬодону анньаб ы н", — диэн Өргүөр куауба уһуктам - м ы т б ыы с тоЬодону анньаар ы гыммыт ы н, Чохороон көрдөспүт: "Бачча сааспар дыаы бу отто сибиэткэ оаорон бараммын, анараа дойдуга аттанарбар ытык т ы аб ы н ыаыннарбатаҕым, кэс т ы аб ы н кэстэрбитим, — диэн этэрим сүрэ бэт буолуо, бу уаауҥахпынан саба үктээн турар с и рбэр баҕас аннь ы ма", — диэбит. Инньэ диэн көрдөспүтүн: "Атаххын аһ ы нар буоаааххына ыаыаҥ эбээт!" — диэн, куауба куаубата өтөн, уаахан төрөа унуохтаах, Өргүөр куауба диэн тOһOҔOтун өрө көтөхпүтүгэр атаҕ ы н суабу тапп ы та үһү. Чохороону саа ы ннарб ы т арай ити эбитэ үһү.