Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

5 Уөруйаҕ ы туох баар накааһ ы нан накаастаан айыытын-буруйун биаиннэрэр эбит, хоаобур, төбөтүн ытарчанан ы га туттарар, моон- ньугар Oҕус курдук хоауокка кэтэрдэр, атаҕар — адаҕа. Муустаах буаууска б ы раҕар, киһини атаҕыттан таҥнар ы ыйаан баран буруо- нан ыһааттарар, итии куагэ оаордор, оруоска бэрдэрэр, хаһ ы ннаах түүн маска кэагийэн таһ ы рдьа хоннорор эбитэ үһү. Биирдэ кини чугас ыааа Сэһэн Боаугур нэһилиэгин киһитэ Атастаан Дьөгүөр диэн туос т ы мтайдаах сайын Кэтийэ диэн алааска туулуу сылдьыбыт. Өлүү болдьохтоох оа кэм ҥ э С таар ы һ ы н куауба биир байтаһ ы н ынаҕын тутан ыаан суауйан барбыттар. Ону туран: "Бу кини суауйдаҕа буоауо. Бөгүөр уоаа Атастаан Дьөгүөр бэркэ барар-кэаэр этэ бу сиргэ", — диэн бааааан туттаран ыаан, дэаби таһыттарб ы т, дөксө аҥаар хараҕын оруосканан тэһэ Oҕустарбыта үһү дииааэр. Онно аст ы мм акка ы наҕ ы н толугар Ата­ стаан Дьөгүөр уон икки үөрдээх ат ыы р ы н үүрдэрэн ылбыта үһү. 6 Биирдэ кулубаҕа ыала киһи кэлэн тыллаабыт: "Мин биир бай­ таһын биэм сүттэ. Ону суолун солоон эн убайыҥ Маҕат ы к Бааска ыырын иһигэр киллэрэн баран сүтэрдим. Дьахтара хотонтон этэр- бэһэр хааннаах тахсан кэпсэтээри г ы мм ы т ы н көбүөаээн хотонугар төттөрү үүрэн киааэрдэ. Мин биэбин кинилэр уоран сиэбиттэрэ көстөн турар. Онон ы т ы к кырдьаҕаспыт, үҥэн сүгүрүйэн туран көрдөһөбүн, баран көрөн дьүүлаээн куау". С таар ы һ ы н куауба убай- ыгар Маҕатык Баһ ы аайга ти и йэн, бокуойа суох тутан ыаар да Мунньааы сайылык арҕаа куулатыгар таһааран иаби таһыйар. Oл таһ ы йан баран, оа аааастан букатын көһөрөн Үөннээх аааас диэҥҥэ оаохсутар. Киһитэ онно барар, да уорара дөксө бэргиир. Oа курдук аатыран оаорон Уордаах С таар ы һ ы н Хадаарга Сэ- тээтэа Уйбаан уоаа Күөстэ-Көстөкүүн диэҥҥэ бэйэтин к ыы һ а сүктэн барар ы гар, Өнөр Өаөҥҥө уруу төбүрүөн ортотугар боруок- таан Хайахсыт кинээһэ Икки Тиис Бүөтүрү кириэс үрдүгэр таһыттарб ы т. Онтуката үҥэн, Икки Тиис дь ы ааата сOҕурууттан эргийэн Стаар ы һын ы ы ҥ ы ртарар ыйаах кэабитигэр, куоракка киирэ с ы адьан куттанан эм иһэн өлбүт. Онуоха куораттан т ы лла- б ы р тахсар. Oҕурдук сэһэн буолара. 12 ЧОХОРООН 1 Улуу Чохороон диэн кэпсээн бардахха элбэх сэһэннэрдээх, баттыгастаах баай, билиҥҥи, Элгээйи совхоз бөһүөлэгиттэн өрүс унуор, уонча килэмиэтрдээх, OЧЧOтсюҕу 3-эй Бордон сиригэр олох- суйан олорбут. Молуок Дьөгүөр диэн, эмиэ бэйэтин курдук, улахан күүстээх-уOхтаах, атаҕ ы нан б ы һ ы й ороспуой киһи, хас да төгүллээн