Предания, легенды и мифы саха (якутов) - 1995г.

улууһугар кулуба, Саха дууматыгар сэтээтэл буола с ы адь ы б ы т - 2 Араас урууга, ыһыахха тэмпи көрбүтүн таһыйтаран и һэр эбит. Дьиэт и н таһ ы нан с ы лдь ы бакка-биалибэккэ барар дьону туттаран ыаан таһыйтарар эбит. Кини сOрудаҕын истибэтэх, тоаорботох киһин и эмиэ таһыттарар эбитэ үһү. Оттон кырдь ык таах, уоруйах, мөккүһэр дьону туох баарын дэаби таһ ы ттаран накаастыыр эбит. Дьэ мантан дьон бэккэ абат ы йаааар, оа г ы нан баран утары- ааһар күүс суох буоаара үһү. Чугастааҕы дойдутугар сOҔOтөх тойон, мунур ы раахтааҕ ы буоаан, өр дь ы ага куттаан оаорбут. Онон, дьон Стаар ы һ ы н Уордаах куауба диэн аат иҥэрб и ттэр. 3 Стаар ы һын куауба ы нах дааыгар күаү куттаран баран, эр бэт- тэрин эабэх дьону мунньан, с ы г ы нньахтатан баран а т ыы р Oҕус оноттоон хасс ы һ ы ннара оонньуур үһү. Онно соруйан буоабат, кыаттарар киһини таһ ы йар үһү. Онуоха арай хайг ыы р үһү: бэйэтин нэһиа и эгин киһитин Дайы ы ла Киргиэлэйэп диэни хасс ы һ ыы т ы нан бэрт диэн аат биэрбит Моауос диэн. Ааһан иһэн үөр сүөһүгэ үчүгэй дьүһүннээҕи көрдөҕүнэ, тииһ и н б ыы һ ы нан с ыы йан этэрэ үһү дииалэр: "Бу сүөһү дьүһүнэ сүөаэ бэрт, к и һ и хараҕар б ы раҕ ы ааар. Кинини киэргэтэн биэриэххэ сөп", — диэн. Оа сүөһүнү тириитин сүааэрэн атаҕ ы н б ы старан баран, таһыттара-таһыттара алааһы биир г ы на сүүрдэрэ үһү. 4 Кини бииргэ нэһилиэгэ Бааһ ы най Соппуруон диэн сүрдээх мааны, чэбэр, суккуна сонноох, соако курдаах, хара дьоруо аттаах, оЬуордаах симэхтээх ы ҥ ыы рдаах, ыаага бардаҕ ы на соттор м и нньиктээх, дөабүүрдээх, ыаатан таҕыстаҕына таҥ аһ ы н устан тэ- бэнэн, соттон баран барар идэаээх киһи баара үһү. Биирдэ сайын оа киһи Стаар ы һ ы н куаубаҕа дьаарбайа барбыт. Ат ы н бастыҥ сэргэҕэ баайан кэбиспит. Стаар ы һ ы н куауба кэргэн уоааттар ы н кигэн эппит: " Н охоаоор, дьэ и ти Бааһ ы най Соппуруон чэнчиһэ-чэбэрэ бэрт. Хайдах буоаар эбит, тахсаҥҥыт ат ы н ыҥыырын ону к ы тта тэһи и нин ньиччэҕэй саахтаабыт сааххытынан сотон кэбиһиҥ". Ону уоааттар тахсан оа кУРАук ы мньаан кэбиспиттэр. Бааһынай Соппуруон с ы адьан баран тахсан көрөр да бокуойа суох бат ы йат ы нан ыҥыырын хоаунун б ы һ ы та сотутаааан, үүнүн б ы һ ы та сотутаааан, үүнүн б ы һа баттаан сиргэ түҥнэр и анньар да хаааааран баран, атын көнтөһүттэн сиэтэн барар, тугу да саҥарбат. Ону куауба сөҕөн Чамчас Соппуруон буоааун диэн аат. иҥэрэр.