Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

ры харчынан, убүнэн бэлэхтиэм. Сатаан үллэрбэтэргин эрэ хоргуту- маар, хардары тугу даҕаны биэриэм суоҕа, — диир. Ол тойон ойоҕунуун, икки уолунуун, икки кыыһыныын — бары­ лара алтыа эбиттэр. Дьэ бии киһи ол курдук, бу курдук ууран көрө сатыыр да, хайаан да тэбис-тэҥ гына үллэрбэт, кэтэҕин эрэ тарба- наахтыырын билэр. 2 Онуоха тойон ыал олорор дьадаҥы киһини ынгыртаран ылар. Ол киһитэ кэлэн, хотуннаах тойоҥҥо биир хааһы биэрэ туран: — Эһиги билигин үһүө буоллугут, — диир. Биир хааһы уолаттарга биэрэ туран: — Эһиги эмиэ үһүө буоллугут, — диир. Биир хааһын кыргыттарга биэрэ-биэрэ эмиэ ити тылын этэр. Икки хааһы кыбынан баран: — Биһиги даҕаны үһүө буоллубут, — диир. Тойон күлэ түһэр: — Дьэ киһи да киһи буолаахтыыр эбиккин, доҕоор! Хайабытын да баттаабатыҥ, бэйэҕин да умнаахтаабатын! — диэн, дьаданы ыалы- гар манньалыыр, кэһиилээх баайын мэлитэн ыытар. 36. ӨЙДӨӨХ КЫЫС 1 Үгүс сыллар анараа өттүлэригэр биир оҕонньор уолунаан олор- буттара үһү. Оҕонньор ойоҕо өлбүтэ ырааппыт. Уола өй аҥаара өйдөөх, ол гынан баран сытыы, хорсун, күүстээх эбитэ үһү. Биирдэ оҕонньор, уолун дьиэтигэр хаалларан баран, олорор үрэҕин таҥнары батан бара турбут. Бу баран иһэн, ыалга тиийэр. Ураһалара томтор үрдүгэр дьоройон олорор. Оҕонньор, мииннэриттэн* түһэн, ураһаҕа киирэр. Манна оҕонньор кыыһын кытта олорор эбит. Ийэ- лэрэ өлбүт. Ураһа иһигэр киирэн, үтүлүгүн, бэргэһэтин устар. —Дьиэлээхтэр, дорооболоруҥ! — Дорообо, ааһан иһэр киһи! Эн туох эмэ сонуннааҕыҥ буолаа- рай? — Соччо киһи кэрэхсиирэ суох, — диэн баран, молууга* баран, олорунан кэбистэ. Хаҥас чуоҥаалга* олорор кыыһы хараҕын кырыытынан көрө- көрө, иһигэр саныы олордо: «Оо, дьэ, ардах кэнниттэн тыкпыт күн курдук буолаҥҥын, үчүгэйиҥ даҕыны* бэрт эбит. Ол гынан баран, ити бэйэлээх эмиэ, мин уолум курдук, ама, акаары буолуох бэйэтэ дуу?» — диэн. Киниэхэ итини быһаарарга санаа киирдэ.