Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

Онуоха Кутурук Уоруйах эппит: — Бэрт суолунан мэкийдиҥ, улуу дьыаланан олуйдуҥ. Хайаан мин ол кыһыл көмүс күлүүскэҕин уоруомуй? Кирдьик, баар сирин билэрим буоллар хайыыр этим. Оттон эһиги буоллар син биир мин булар сир- бэр уурбаккыт биллэр. Суох! Мин ити этиигэр киириммэппин, дууһабын харыстанабын, — диэбит. — Суох! Хайаан да буоллар бу этиини аккаастыырыҥ сатаммат! Аккаастыыр буоллаххына, сибилигин баскын быһан барыам! Ити ик- киттэн биирин тал! — диир Баай Хара Хаан. Кутурук Уоруйах саҥата суох олорбохтоон баран: — Хайдах гыныамый? Өлүөм дуо? Биир күн сырдыгын көрөр наада. Холонон көрүөм, — диэбит. 3 Баай Хара Хаан дьиэтигэр бараары таннар, онуоха Кутурук Уоруйах тахсарыгар дьиэл аһан биэрэр. Баай Хара Хаан модьоҕону атыллаан эрдэҕинэ, Кутурук Уоруйах Баай Хара Хаан бэдэр сонун көхсүнэн ойо быһан хаалар. Ону Баай Хара Хаан билбэт. Атын сэр- гэттэн сүөрэн баран миинньэн эрдэҕинэ, Кутурук Уоруйах этэрбэс- тэрин икки уллуҥун көтүрэн ылар. Ону эмиэ Баай Хара [Хаан] бил- бээт. Онтон: «Быраһаай», — дии-дии, ат арҕаатыттан* батыһа хааман иһэн, Баай Хара Хаан атын күндү чапарааҕын быһан ылар, ону эмиэ Баай Хара Хаан билбэт. — Кутурук Уоруйах, бу түүн күүтүөм! — дии-дии, Баай Хара Хаан дьиэтигэр айанната турар. 4 Дьиэтигэр тиийбитигэр уолаттара этэллэр: — Хайа, аҕаа! Атыҥ чапарааҕын хайаатыҥ? Хайа сонуҥ көхсүн туох<х>а ойо быстыҥ? — дииллэр. Баай Хара Хаан соһуйан өлө сыыһар. — Кутурук Уоруйах дьаабыта буоллаҕа дии! Ол иһин даҕаны улуу күтүрү Кутурук диэхтэрин диэбиттэр, — диир, атыттан түһэр. Арай этэрбэһин уҥунньата орҕостон түһэр, атаҕын көрүнэр: — Хайаа, сүрүүн! Бу кыайар уола этэрбэһим уллунун көтүрэ быһан хаалтын билбэтэхпин дии! Оок-сиэтэ*! Алдьаныам иннигэр мэкиспит* эбит буоллаҕым. Сүрүн да, оҕолоор! — диэн Баай Хара Хаан суланар. — Тыый, аҕаа! Ол Кутуругу кытта тугу мэкистигит? — диэн уолаттара ыйытан көбдьүөрүһэллэр. — Тугу диигит дуу? Улахан дьыаланы мэкистим. Баайым аҥаарын уонна мааны кыыспын биэриэх буолан, солуок ууран туран эттим: