Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

Убайдара үөһэттэн түстүлэр. —Уолбут быһый да эбит! Уолбут күүстээх дэ эбит! Абыраатага, быһаатага үчүгэйин! Альлахайдаах, абыраллаах киһи үөскээбиккин! Махтал буоллун! — диэтилэр убайдара. Дьиэлэригэр төннөн кэллилэр. 22 Ыалларыгар Сабыйа Баай Тойоҥҥо тиийдилэр. Дьиэҕэ киирэн оҕоньньордоох эмээхсин иккиэйэгин олороллоругар эттилэр: — Оҕоньньоор! Эн уолаттаргын, кэргэттэргин биһигини өлөртөрө ыыппыккын, биһи кыайан-хотон, барыларын өлөртөөн-өһөртөөн кэ- бистибит. Онон тала олор. Бэйэгитин өлөрөбүт дуу, туох баар баайгы- тын-үпкүтүн, сүө<һү>гүтүн биһиэхэ олоччу биэрэгит дуу? Чэ иккит- тэн биирин тал! — Оо-о... дьэ буоллага! Кыайдаххыт-хоттоххут! Мин уолаттарбын: «Барымаҥ, биир биэ иннин илиннээмэҥ, хааллын», — диэбитим! Ону истибинэ бараннар өллөхтөрө-өстөхтөрө! Эһи кыайан баран өлөрүмүнэ, хайыаххытый! Сөп буоллага дии! Биһигини оҕоньньо<р>доох эмээх- сини өлөрөн туҕу туһаныаххытый?! Бэйэбит дэ өлөрбүт чугаһаан оло­ рор дьоммут! Бэйэ билэр-көрөр оҕолорбут буоллаххыт дии, онон өлөрүмэҥ! Баайбытын олоччу ылыҥ! Биһигини өлүөхпүтүгэр дылы пи­ тии! Туохпут* иитиэй?! Оҕолорбутун, иитэр дьоммутун эһи кыргы- быккыт, — диэн оҕоньньор эттэ. Бу тылы сөбүлээн, Сабыйа Баай Тойон баайын барытын үүрэн- түрүйэн ылбыттар, астарын-үөллэрин, таҥастарын-саптарын тиэйэн ылбыттар. Оҕо<нь>ньору, эмээхсини өлөрбөккө иитэн, аһатан олор- буттар. Үс ини-бии байан-тайан олордулар. 31. ЧЭЭРЭ ЧЭЭРЭКЭЭН ОҔОНЬНЬОР 1 Дьэ арай үчүгэй аҕайдык буоллаҕына, Чээрэ Чээрэкээн диэн оҕоньньор баара эбитэ үһү. Бу оҕоньньор суччоҕотоҕун* олорор оҕонь- ньор эбит. Бииддэ туран, ыраах ыаллар бааллар эбит, бу ыалларыгар ыаллардыы бардаҕа буоллаҕа. Бу баран иһэн биир дайдыттан биир кур сылгы мэйиитин унуҕун* булар. Арай оҕоньньор буоллаҕына, муннун көтүрү охсунар: бу муннун хаанынан хаарга сиҥэлиэн* би­ лиги* кур сылгы мэйиитин уҥуоҕар сыбыыр. Сыбаан, эт курдук кытаран көстөр гына, тоҥорон кэбиһэр. Тонмутун кэннэ бу сылгы мэйиитин сүгэн баран барар.