Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

Хас да күнү быһа көрдүү сатыы сырыттахтарына, хаар түһэн кэбис- пит. Онтон уолларын көрдүүрү олох быраан кэбиспиттэр. Хантан бу- лаары, өллөҕө диэн быһаарбыттар. 4 Онтон уолу буоллаҕына, арҕаҕар киирээри сылдьар эһэ ытыы сыл- дьар уол оҕону арҕаҕар илдьэн бииргэ кыстаппыт. Уол ытаатаҕын аайы эһэ ытыһын салаппыт. Ытыһын салаатаҕына, уол тотон асты- нан, утуйан хаалан испит. Онтон эһэ курдук утуйа сылдьыбыт. Онтон эһиилигэр иккиэн тахсан бултуу сылдьыбыттар. Оруобуна эһэни үтүктэ сылдьыбыт. Эһэ ытыһын салатар эбит. Онтон эһэ тым- тай булан, тымтайыгар маһы хайыта тыытан, мае сымалатын мун- ньар, ытыһыгар биһэн баран, уолугар сымалалаах ытыһын салатар эбит. Салаатаҕына, уол аһаабыт-сиэбит курдук буолар. Оруобуна эһэ курдук улаатан испит. Онтон бултуу барарыгар эһэ уолун кэтэҕиттэн куччугуй маһынан баттатан кэбиһэр эбит. Онно сытар эбит. Онно маала сыҕарыттаҕына, таһыйан ытатар эбит. Эһэ уолун маһынан баттатан сылдьыбыт. Уол улаатан испит, улаатан испит. Сотору били кыыл аһылыгынан аһаа- быт буолан, эһэ курдук, икки-үс сылынан ситэн-хотон, күүһүрэн- уоҕуран хаалбыт. 5 Онтон эһэ тымтайын сүгэн, сымалатын дэлби мунньан баран, аан дойдубун аһата диэн, аан дойду маһын хайыта тыыта-тыыта, сыма- ланы биһэ барбыт. Тымтайдаах сымалата бараныар диэри өр барбыт. Уол ол бириэмэҕэ буутун этэ муҥутаан, сиһин этэ ситэн, бэйдиэ ба­ ран хаалбыт, эһэтиттэн күрэнэн. Онтон күрэнэн баран, бара турбут, бара турбут, туе илин диэки бара турбут. Онно тиийэн арай элбээх баҕайы сүөһүлээх сиргэ тиий- бит. Сылгы диэн, ынах диэн, туох да буолунай элбэх сиригэр тиийбит. Биир куччугуй дьиэ баар эбит. Ол дьиэ таһыгар оҥкучахтаах эбит, тас өттүгэр. Онно тиийэн киһини кэтэһэ сатаабыта: киһи кэлбэтэх. Он­ тон уол аччыктыы санаабыт. Биир куччугуй борооскуну баһын булгу эрийэн баран, сиикэйдии сонно сиэн бүтэрэн кэбиспит. 6 Ол гынан баран ол олордоҕуна, оҥкучах иһиттэн биир таба саҥы- йах сонноох, эриэн ситии курдаах, күөх от кыбыныылаах оҕонньор тахсан кэлбит. Ол тахсан баран сүөһүтүн аһата сылдьыбыт. Элбэх баҕайы сүөһүгэ били күөх отун ыһан биэрэ, ыһан биэрэ сылдьар эбит. Бу күөх от олох бараммат эбит, төһө кыбыммытын саҕа эбит. Сүөһү бөҕө кини отун сиир аакка сылдьыбыт, сиир аакка сыдьыбыт. Ото