Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

Онуга* оҕоньньору икки айыы кыыһа ойохторо таһыдьдьа таһаа- раннар, күрдьүктээх хаар үрдүгэр уурбуттар. Ол ууруллаат, оҕоньньор ырыанан: — Бурҕааһыным, бурҕай эрэ, Күккээһиним, күккэй эрэ, — диир. 2 Онуга сүрдээх күүстээх тыал түспүд үһү дээ, оҕоньньору көтүтэн идьдьэ барбыд үһү. Оҕоньньору көтүтэн идьдьэн тыаҕа таһааран сыҥылах* хооньньутар иҥиннэрбид үһү. Оҕоньньор онно токуйан сыппыд үһү. Арай түүн үөһүн саҕана биир тайах* киирэн аттыгар сыппыт таа, утуйбут. Биһи буччуппут* сыылаҥхайдаан тиийэн, кулгааҕар киирбит тээ, мэйиитин сарыытын тэһэ кэбийбид үһү. Онно тайаҕа өлөҥ хаал­ быт. Оҕоньньор тайаҕын үрдүгэр тахсан олорбут, мы* гынна ырыа- лаах: — Бурҕааһыным, бурҕай эрэ, Күккээһиним, күккэй эрэ, — диир. Онуга сүрдээх күүстээх тыал кэлэр дээ, оҕоньньору көтүтэн идь­ дьэ барар. Ол көтүтэн идьдьэр дээ, дьиэтигэр аҕалан тохтотор. Оҕонньор хаһыынан: —Дьиэҕэ киллэриҥ, — диир. Ойохторо тахсаннар киллэрбиттэр. Оҕоньньор ойохторугар: —Мин тайаҕ өлөрдүм* — диир. — Ону тахсаҥҥыт киллэриҥ, илин тыа һаҕатыгар* сытар, — диир. 3 Онуга ойохторо сүгэ, быһаҕ ыланнар тайахтарыгар тахсаллар. Тиийэҥ көрбүттэрэ: тоҥоҥ хаалбыт. Арай иһэ эрэ ириэнэҕ эбит. Хай­ дах таҕаны һытаан хайа да өттүттэн кыайан эд ылымналар иһин үчүгэйиттэҥ киллээттэр. Үүдэһиннээҕ үүттэриҥ күөһүгэр буһаран бааҕынаппыттар. Күөстэрин арыытын холбуйан ыланнар муннукка уурбуттар. Оҕоньньордоро баҕадьдьы* онно ойуохалаан тиийбит тээ. Мээ- рэйгэ турар арыыттан мээрэй айаҕар олорон иһэн тонхооройдообут. Хаста даҕаны омуппутуҥ гынна, бии арыыта түүтүгэр бөчөҕөлөспүт тээ, оҕоньньор умсары тардыллан арыыга түһэҥ хаалбыт. Илиитин дэ, атаҕын да хамнаппатах, өлөҥ хаалаахтаабыд үһү. 4 Ойохторо күөстэриҥ хотороннор сойутан бараннар, арыыларын уокка кутан бараннар, ордугун улахан айыы кыыһа үрдүн испит,