Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

Онтон биһилэҕин оһоҕун* буоругар дэлби аньньан килбэтэр. — Чэ, мэ, тукаам, хайа да көмүскэ барбат бэт биһилэх буолла. Ытарҕатын эмиэ иньньэ гынар. — Оннооҕор сорох оҕолор үрүҥ көмүһү ытарҕа гыналлар. Маны киһи кыһыл көмүскэ тоҕо биэриэй?! 11 Кыыһа хайатын да ылбат. Ону гытта аччарыһыахтарыгар дылы сэттэ хонук туолан хаалар. Күтүөт бүгүн кэлэр күнэ буолар. Дьэ туран күтүөттэрэ буоллаҕына, [халлаан] сырдыырын гытта хатан аньньыы тыаһын курдук хабырҕаччы хаамтаран, сытыы аньньы<ы> тыаһын курдук чыыбырҕаччы айаннатан, тиийэн кэллэ. Эмэ<э>хсин тамыйах сонун тар гына тардан ылан баран, тахса сүүрэн, тэһиин тутан, тэллэх кэбиһэн килэрдэҕэ үһү. 12 Күтүөтэ киирэн, уҥа ороҥҥо олорон кээһэр. Ол олорбутун гэннэ бэрэмэдэйин хостоон, кэһиитин-тутуутун хостоон өрөһөлөөтүлэр, таҥаһын сүөрдүлэр. Улуу тайах у<о>рҕатын тириитин улахан соҥҥо анаан ыыппыттар үһү, тыһы тайах өрөҕөтүн тириитин сайыҥ<ҥ>ы таҥаска анаан ыыппыттар эбит, бороҥ куобах тириитин муньньан- муньньаннар суорҕан оҥоттороллор эбит, хара сылгы хаҕын мун<ь>ньан<н>ар тэлгэх тигэн ыыппыттар. Ону көрөн баран: — Илэ баҕайыга барбаппын! Пахайбын диэ! Бу туох таҥаһа буо- луой? Ол иһин эн кэпсэппитиҥ ааньньа буолуо дуо! Маҥнайгыттан мин саарыыр этим. Атар айаҕыттан маннык ааньнь<а> ахтыбат дьон төһө бэйэлэригэр тэҥнээн иһэрэхтээх тылларын<ан> илдьи кэпсэ- тэн, ириэнэх хааннарынан элбэхтик көссөннөр эйэлээхтик саныыл- лара бил<л>и<б>эт. Дьэ, кэбис, ийээ, у<у>райыыһыккын! Астарын аһаама, таҥастарын таҥныма, — диэбитин гэннэ. — Баччалаах дойдуга кэлиэх буолаҥ<ҥ>ын саараттаҕыҥ, күлүү гыннаҕыҥ! Күлүү гынар дьонун биһи эбит буоллахпыт! Адьас маҥнай- гыт<т>ан ол-бу буолума! Эп<п>ит тыл эричиэн, кэпсэппит кэпсэтии биир буолуо этэ! Күнүн аайы көтүллэн, хайдах сатанан сылдьыай? Оч- чоҕо отто дойдуга олох да сөбө суох буолар ини! — күтүөт иньн<ь>э диирин гытта, эмээхсин ыксаан: — Дьэ үтүө буола<а> ини. Хата, тахсаҥҥын бултаан-алтаан киир. Иньньэ диирин гытта: — Хонук үтэтэ аҕал. Дьэ биир хонон, икки хонукка бултаан кии- ри<и>м. Онно көм<м>өтөх<х>үтүнэ сатаммат! — диэн буолла.