Якутские народные сказки - 2008 (Т. 27)

Аччыгый аҥаа моҕус сөпсөһөн, бараллар. 6 Чаачахаан-Чаачахаан оҕуһун этин олгуйга кырбастыы-кырбастыы буһарар. Аҥаа моҕус барытын сиэн иһэр. Туох баар истэрин-үөстэрин барытын сиир, тугу даҕаны ордорбот. Аҥаа моҕус топпут-хаммыт быһыыта ханна да биллибэт. Салбанан кэбиһэ-кэбиһэ: — Чаачахаан-Чаачахаан, топпотум, өссө аста аҕал! Биэрбэт буол- лаххына, бэйэҕин сиэҕим! — диир да, кинини тутан ылан, хаппарыгар уган кэбиһэр уонна дьиэлиир. 7 Аҥаа моҕус дьиэтигэр кэлэн, чаампытын үрдүгэр хаппарын хаал- ларан баран, эмээхсинигэр киирэн этэр: — Эмээхсиэн, топпотум. Алааска баппат ала оҕус, күрүөҕэ баппат күрүҥ оҕус этиттэн тугу да ордорботум. Арай эйиэхэ кэһии-тутуу оҥостоммун, Чаачахаан-Чаачахааны бэйэтин хаппарбар уктан аҕалан ити чаампы үрдүгэр уурдум. Ону истэн, иистэнэ олорор эмээхсинэ: «Иэхэйбин!» — диир даҕаны, инньэлээх сүүтүгүн ыйыстан кэбиһэр. Эмээхсин таһырдьа ыстанан тахсан, чаампы үрдүттэн оҕонньорун хаппарын киллэрэн, оһоҕун иннигэр ирээккэҕэ ууран кэбиһэр. 8 Аҥаа моҕус эмээхсиниттэн ыйытар: — Хайа, Чаачахаан-Чаачахааны күөстээтин дуо? Эмээхсинэ хап-сабар саҥарбатаҕыттан аҥаа моҕус ыгыччы кыы- һыран: — Көр эрэ! Чаачахааны миэхэ бэссибэккэ бэйэтэ сиэн баран, өссө саҥарбатаҕа буола турар эбит дии! — [дии] түһэр да, сытыы кы- лыһынан ылан эмээхсинин иһин тэлэ тардан кэбиһэр. Онуоха эмээх- синин иһиттэн инньэлээх сүүтүк тыаһа сиргэ кэлэн «кылыр» гына түһэр. Ону көрөн аҥаа моҕус саҥа аллайар: — Оок-сиэ! Эмээхсиммин сымыйанан балыйаммын, алҕас өлөрөн кэбистим. Оҕолоор! Мин сарсын киэһэ кэлэрбэр Чаачахаан-Чаача­ хааны күөскэ буһаран тоһуйаарыҥ! — диэн этэр уонна баран хаа- лар. — Ээх, сөп! — дэһэллэр сэттэ тараҕай кыргыттара, тоҕус тараҕай уолаттара. 9 Аҥаа моҕус бараатын кытта, Чаачахаан-Чаачахаан хаппартан тах­ сан кэлэр. Сэттэ тараҕай кыргыттарга уонна тоҕус тараҕай уолат- тарга: — Оҕолоор! Эһиги мин эппин сиэххит, хоргуммун иһиэххит. Хайа, хорҕуммун иһэргитигэр хамыйаххыт суох эбит. Ньуоска* оҥортоон