Тувинские героические сказания: Хунан-Кара. Боктуг-Кириш, Бора-Шэлей. - 1997. (Т. 12.)

4675 4680 4685 4690 4695 4700 4705 4710 4715 Бурганыңга туткаш, Олуруп-тур эвеспе. Хаан сунган ак белекти Байырлап, хүлээп алгаш: "Ак өгнү тип Чаңгыс уруумну бээр мен. Эки күдээм бооруң шын-дыр" — деп Олуруп-тур эвеспе. Ам даарта ак өгнү тиккеш, Алыр-бээрин ама саазынга бижээш, Күдээзинге тутсуп-тур эвеспе. Ак чагааны хүлээп алгаш, Сеткил-сагыжы амырап олуруп-тур эвеспе. Шыяан! Хаан-даа ак өгнү тиккеш, Уруу-биле күдээзинге Амданныг чаагай чемни белеткээш, Шайладып олуртуп каап-тыр эвеспе. Бир хүн хаан хаа чоруткаш, Күдээзин келдиртип-тир. Катының кел дээн черинге Кылаштап чедип келирге, Амданныг чаагай аъш-чемин салгаш, Хүндүнүң хүндүзү-биле хүндүлеп, Ямбының ямбызы-биле ямбылап олуруп-тур. Шайлап, чемненип олурда, Хаан каты олургаш: "Чиге барыын чүкте чурттап турар Сарындай-Сарыг хаан деп кижи-биле Эгиирде эл-чаа кылып келген улус бис. Назы чедип кырый берген мен. Ол хаан болза ам кижи ортузу хире, Менден аныяк кижи чүве. Адаан негеп келир өйү чедип келген, Уткуп барып, базып берип көр, эки күдээм" — Деп-тир эвеспе. Хан-Чеңгей олургаш: "Баарын барып-ла тур мен ийин, катым" — дээш, Ол хаанның арга-хоргазын, Күш-шыдалын, Келир оруун айтырып олурган Хан-Чеңгей-дир эвеспе. Хаан оргаш: "Ол хаанның арга-хоргазы болза, Дээрден бир кээп боор,