Тувинские народные сказки. - 1994. [Т. 8.]

— Соңгаар шет аразынче хокпаңайнып кирип-ле чыдар чорду — дишкеннер. 8 Адыг ак коданны истеп чоруп берген. Ол истеп чоруп олурарга, хос чудук иштинче кире берген бо чыткан. Адыг-даа чудукту чазарлап туруп берген. Чудуктуц бир ужун- дан үне халааш, агараңайнып халып бар чыткан. Кодан тургаш: — Мени ойладыр деп майыжаңнавайн, артында огун-боозун тудуп алган ак салдыг ашакты көрдүң бе — дээш, ыңай болган. 9 Адыг көрүп кээрге, ак салдыг ашак адар чоокшулай берген олурган. Адыг чай-даа чок олурда, ашактың боозу чык-ла дээн. Адыг- даа девидеп ал-ла ыңай болган. Ашактың боозунуң огу адыгның хө- рээниң иштинде караңгылап чыдыпкан. Оолдарының чанынга амы-тынныг чедип келгеш 10 — Кижи төрелгетенниң төрези эвес, бистиң дөрт даванныг адыгның төрези(н) болдурар деп бодап турган мен. Кара ыяш хемирип чоруур, оранның када берген ак коданы безин ол хире сөс сеглеп чорда, бис-даа кижи төрелгетенниң төрезин тудар херек чок, кижи төрелгетенге эъдивис чиртир дөрт даванныг дайзын адыгуус болур эвес бис бе. Мен-даа хоржок, өлдүм-не. Октуг-боолуг кижи төрелгетенден амы-тыныңарны камгалап ап чоруур силер. Делегейниң кырында ийи буттуг коңгувайдан башка, ийи буттуг коңгувайны шыдаар ужур чок-тур. 11 Чаа коңгувайның төрези болган-дыр. Ак коданның хоюг мүнүн коңгувай ижип-тир ийин, ак коданның хоюг ак кежин коңгувай кештенип кедип ап-тыр ийин. Бистиң эъдивисти, бистиң ханывыс- ты ийи буттуг коңгувай ижип-чип алыр ыйнаан. Адыг ынчангаш өлүп-даа калган чүвең иргин. 12 Оон бээр-ле арга-арыгның ак коданы ала харлыг час дүжерге-ле: — Ак хар ага берзин! Дот-дот-дот! Аяк сыңмас ханныг мен! Дот-дот-дот! Дазыл, чудук эризин! Дот-дот-дот ! Тавак сыңмас эъттиг мен! Дот-дот-дот! — деп, часты алгап, аян тудуп чоруур болу берген-дир оо! Чаа, шынчы чугаалыг ак кодан болуп тур. Ол баарды, мен келдим.