Тувинские народные сказки. - 1994. [Т. 8.]

арзылац кижи чиир дээнин билип кааш, оруунуң аксынга багай арган кижи бооп алгаш, чыдып алган. Арзылац чедип келгеш: — Мону-даа канчап чиир, аарыг арган кижи-дир — дээш, эр- тип бар чыткан. — Кай баарыц ол, арзылац? — деп, айтырган. — Кижи тудуп чиийн дээш, кайы хире шыырак чувел күжүн көер дээш, бар чыдыр мен — дээн. 2 — Арзылац келир дээрге, кымыскаяк чарыштырар дээш манап чыдЫр мен — дээн. — Кижиниц мацнаары бо кымыскаяктан ар­ тык чүве, баштай барып шенеп кор — дээн. Ам силерни манап чыдыр мен — дээн. — Аа, хупурай бер , сенде чүү боор, узе-чаза тыртып чипкей мен -г- дээш, арзылац халып-ла келгеш Арган аарыг кижи сегирип алгаш, шимчетпес, уу-чаза туда берген. 3 — Өршээп кор — дээрге, салыпкан. — Ча, ам кижиниц күжүн кердүц, ам мацын көрем. Кижиниң бичези бо "кымыскаяк" деп чуве бо-дур. Мону эртип келзицзе, мацыц кижиден артык-ла-дыр. Чаржыр сен бе? — дээрге: — Хупурай бер, мындыг бичии чуведен чуге чанныр мен — дээн. — Че, салдым, мацна — дээш, кымыскаяктар адыштап алгаш, "че халы" — дээш, чажыпкан. 4 Арзылац мацнап ыцай-ла болган. Халып, мацнап-мацнап, ам чыдып калган боор дээш черже көөрге-ле, бо-ла эцмежок кылаш- тажып чоруур, дипти долгандыр мацнаарга, мырыцай дам баар боорга, Чазыйты деп харлыг тайгаже уне мацнай бээрге, ам чок болган. Оон корткаш, арзылац берт харлыг тайгаа чурттай берген чуве дээр. Ыт тергиин куш-шыдалдыг чуве арзылац деп билип алгаш, ар­ зылац биле кады чурттап чораан. Ыт чүве-ле коргеш, ээре бээр мындыг болган. Арзылац: — Сен чуге-ле чуве коргеш, ээре бээр сен, кижи ап четсе кан- чаар сен? — дээн. — Сенден артык шыдалдыг чуве бар чуве бе? — деп айтыр­ ган. — Менден артык куш-шыдалдыг, артык мацнаар "кижи" деп кончуг чуве бар дээн. 5 "Сен-даа херек чок" дээш, ыт кижиге кээп эш болган чуве дээр. "Арзылацны арга-биле" деп чуве ол дээр.