Тувинские народные сказки. - 1994. [Т. 8.]

Билигжи Хаан-Херети куш кылып алгаш, ооң-биле тептирип ап шыдаар бооп-тур. Алдыы оранда Узуту-хаанның керни бооп олу- рар бооп-тур. — Шевер-шевер мен деп чүң ийик? Шевержи, чоончук сен? — деп-тир. Шевер кижи, хадың кезип эккелгеш, Хаан-Херети куш чазаан-дыр. — Дарган, дарган мен дээр чүң ийик? Дарган, чес хаай, чес дыргактан сокпас чоончук сен — деп-тир. Дарган чес хаай, чес дыргак соп каап-тыр. — Будукчу, будукчу мен деп чүн ийик? — Будукчу алдын сара- ла кылдыр будуп каап-тыр. — Тыннандырар, ам чоончук сен! — деп-тир. Тыннандырар кижи тыннандырып эккеп-тир. Ужукчу ужудуп тупуп-тур. Хаан-Херети кушту канчаар-даа аайжок*, канчандыр-даа ужар куш бооп-тур. 8 Чеди алышкы Хаан-Херети кужунга олуруп алгаш, алдыы оран- че ужудуп кирип каап-тырлар эвеспе. Алдыы оранга чеде бээрге, кончуг бай аал туруп-тур. Аалды хүнгээр долгандыр дескиндир ужуп туруп-турлар. Ара-албаты — Аа, бо куштуң чаражын! — деп эдерип көрүп турганнар, Демги уруг огге олургаш: —Оо, "чаражын" диштир. Мен база корейн —деп-тир. Кадын олура: — Бичии кижи кевин-херек чок чүве көрүксевсс боор ийин, уруум! — деп чорбуже, уруп — Ындыг чараш чүвени корбейн канчаар — дээш, үне халый берген. 9 Улус өгнү хүнгээр дескинип "өг дерүнде баарды" дижип чорда, уруг өгнү дедир дескиндир уткуй чүгүре бээрге, Хаан-Херети куш уругну тепкеш, ужуп чоруп каан. Хаан, кадын: — Уруувусту чүү ындыг күпггүг, күчүлүг чүве алгаш баарды! — деп чыдып каап-тырлар. Үстүү оранга ужуп үнүп кээп-тирлер. Чеди альпнкы; "Мен алыр мен! Мен алыр мен!" — деп булаа- жып туруп-турлар. Алдын даңгына тургаш: — Ай-ай чаазында ужуражып чоруулуңар. Мен Ай болуйн, си­ лер Үгер болуңар — дээн. Чеди алышкы: — Ындыг-дыр — дишкеш, ужуп үнүп кааннар.

RkJQdWJsaXNoZXIy MTY3OTQ2