Тувинские народные сказки. - 1994. [Т. 8.]

Богданың бора иртин хаан боду өлүргеш — Союп-бузуп карем, оол, — дээн. Ийи-Карыш иртти сойгаш, иштин-хырнын уштуп турда, хаан: — Чаваназын хоора тырткаш, бээр каавыт, оол, — дээн. Ийи-Карыш чаваназын октап берген. Чавананы хаан ийи чара кескеш, ийи ыдынче октап бергеш: — Чавананы чипкеш, ооң соонда Ийи-Карышты ийи башка узе соп чиптиңер — дээрге, ийи ыт чавананы чигеш, ооң соонда Ийи- Карышты ийи башка узе соп чипкен иргин. 8 Ийи-Карыш чорутка-ла ийи хонган турда, Чаңгыс-Карыш — Акыларым чуге читкен чоор? — деп чугаалаттынгаштың, Караты-хаанның аалындыва кылаиггап чоруп каап-тыр. Хаанның өдээнин адаанга Чаңгыс-Карыш кылыштап чоктап ор­ да, хаанның ийи тайга-калдар ыттары ээре берген. Караты-хаан: — Үнүп көрем, шивишкин, чүү-дүр? — деп шивишкинин айбы- лаан. Шивишкин унуп кергеш: — Иеден төрээ-ле чаңгыс карыш кижи кылаштап ор — деп кирип келген. 9 Караты-хаан: — Ийи-Карыштың дуңмазы-дыр — деп каан. Чаңгыс-Карыш кирип келгеш, хаанга бараалгааш, олуруп алган. — Чуге чор сен, Чаңгыс-Карыш? — деп айтырган. Чаңгыс-КарынЕ — Үш-Карыш, Ийи-Карыш акыларым чиде берди. Оларны ди­ леп келдим — дээн. Хаан: — Маңаа ындыг кижи келбээн — деп харыылап каан. 10 Чаңгыс-Карыш — Ындыг болза, эът-чагдан берип көрүңер — деп диленген. Хаан: — Белен эът-чаг-даа чок чуве-дир. Богданың бора иртин олур- геш, оон ал даан — деп мындыг харыылаан. Чаңгыс-Карыш унуп чоруткаш, хаанның бугу хоюн боле шаап тургаш, богданың бора иртин туткаш, чаза ойтур каггаш, өзээштиң иртти хол башка тудуп алгаш, кирип келген. Чаңгыс-Карыш иртти союп алгаш, иштин-хырнын уштуп турда, хаан: — Чаваназын хоора тырткаш, бээр октавыт —дээн. И Чавананы Чаңгыс-Карыш хоора тырткаш, октап бээрге, хаан чавананы ийи чара кескеш, ийи ыдынче: