Тувинские народные сказки. - 1994. [Т. 8.]

—Мырыңай көңгүс куруглаан мен. Майтак идиктиг кижи кел- геш, пөжүмнүң тооруун чип-чип, бо чадыр ипггинче киир кылаш- тап келген изи бар болду — дээн. Үжээлээн каттыржып-ла үнүп-түрлер. Кара-Сагыжың база кат- тырып дүжүрүпкен. Кара-Сагыпггы билип кааш, үндүр соп алгаш, үжээлээн тудуп чип кааптырлар оо. Ак-Сагыш, Караты-хаан ийи катышкы ол-ла черинге оюн оя, чигин чире чурттап чоруй барып-тыр оо! 6. ЧАҢГЫС-КАРЫШ 1 Чаңгыс карыш Чаңгыс-Карыш, ийи карыш Ийи-Карыш, үш ка- рыш Үш-Карыш —мындыг үш алышкы Чиңге-Кара-Хемниң аксын- га чурттап чораан чүвең иргин. Бир хүн Үш-Карыш олура: — Бо Чиңге-Кара-Хем бажында бай Караты-хаандан барып ди- ленип чиилиңерем, оолдар, — деп, дуңмаларынга чугаалап-тыр. Дуңмалары: — Диленир дээн кижи сен барып диленип чип көрем, — деп харыылап-тырлар. 2 Үш-Карыш-даа диленип чиир дээпггиң Караты-хаанның аалын- че кылаштап чоруп каан. Караты-хаанның одээниц адаанга Үш-Ка- рыш кылаштап орда, хаанның ийи тайга-калдар ыттары ээре бер- ген. Караты-хаан: — Үнүп көрем, шивишкин? Чүү-дүр? — деп, шивишкинден ай- тырган. Шивишкин үнүп коргеш: — Иеден төрээ-ле үш карыш кижи кылаштап op, — деп кирип келген. Караты-хаан: — Бо хем аксында чүвээ чединмес ындыг бак үш чүвелер бар. Оларның улуу-дур аа — деп каан. 3 Үш-Карыш кирип келгеш, хаанга бараалгааш, олуруп алган. Хаан: — Чүге чор сен, Үш-Карыш? — деп айтырган. Үш-Карыш: — Силерден эът-чаг диленип чиир дээш келдим, хаан, — дээн. — Белен эът-чаг-даа чок чүве-дир. Богданыц бора иртин елүр- геш, оон ал — дээн. Үш-Карыш үнүп чоруткаш, чүү шаг болганда: