Тувинские народные сказки. - 1994. [Т. 8.]

— Мал-маганыңны чүге өлурүп чип алган сен? Бербес мен — дээш, Кара-Сагыш кандыг-даа чүвезин бербейн барган. 5 Ак-Сагыш көжээзин чүктен алгаш, аалдар кезип, диленип чиир дээш, чоруп берген-дир оо. Кожээзин бир кагарга-ла, бир лаң мөң- гүн кузар, бир даң мөңгүнү-биле аалдар кезип чүве дилеп чип чоруп берген иргин. 6 Бир-ле черге кылапггап чоруурга, чадыр турган. Чадырга кире бээрге, үш орун чыткан. Үш оруннуң ортузунга улуг тамы каскаш, чыдып алган. Ынчап чыдырда, бир бөрү, бир дилги, хайыракан үжелээн келгеш, чугаалажы-ла берген. — Чүнү чип тур сен? — деп, дилгиден айтырган. Дилги; — Караты-хаанның уруу Алдын-Чуңгулак даңгына арагалап тургаш, билектээжин каапкан. Ол билектээшти хаанның аалының хүн үнер чүгүнде улуг кара дыттың дөзүнде суп каан кижи мен. Уруг оозунга хомудааш аарый берген. Лама, хам хүрүм-бала* чүве туткаш, үндүр октап турарга, ону чип турар-дыр мен — деп-тир. 7 — Коккаарак*, сен чүнү канчап чип тур сен? —деп, Коккаарак- тан айтырган. — База-ла ол хаан кара суунуң бажын чүдедип алган, суг бажы быжартааш, каңдаан. Мал-маган суксап өлүп туруп берген, ооң сек-сегизинге амырап тур мен — дээн чүвең иргин. 8 — Хайыракан, сен чүнү чип тур сен? — деп айтырганнар. — Бо чадырывыстың хүн үнер чүгүнде Болчайтылыг Бора-Тей кырында аал коданы дег улуг пөш бар. Ооң тооруу черле төнмес, ону чип чоруп тур мен — дээн. 9 Чаа, ынчангаш эртенинде даң бажы шара-хере, даш бажы са- рыг-шокар чорда, дилгизи, бөрүзү, хайыраканы чоруп каап-тырлар оо. Эр-даа туруп алгаш, база чоруп-ла берген. Ак-Сагыш оон чор^ткаш, Караты-хаанга чеде берип-тир. — Кайын келдигер , кайы чүгүгерден үндүңер? — дээн, Кара- ты-хаан чүвең иргин. — Мурнуу чүгүмден келдим, падарлап чоруур кижи мен — дээш, кожээзин олуртур шанчып кааш, олуруп алган эр чүвеу иргин. Хаан олургаш; — Чацгыс уруум аараан кижи мен, шо-толгеден салып көрүцер — деп дилээн чүвең иргин. 10 Ак-Сагыжың төлгелеп-ле эгелээн.