Тувинские народные сказки. - 1994. [Т. 8.]

кылаштап чоруур чаңгыс мыйызындан сегирип алгаштың, оора долгавыт — дээн. Өскүс-оол эртен хаанның аалының бертинге бар чыдарга, хой инек үнүп олурган. Инекти аралап бадып чыдарга, чавырык мыйыс- тыг кырган еле шары кылаштап олурган. Мыйызындан сегирип алгаш, долгай бээрге; "Ой, Өскүс-оол, кижи ужу-бажы узе соп ал- дыңГ' — дизе-ле, хаан бо болган. 26 Эртенинде Өскүс-оол чаштыр, хаан тывар болган. Өскүс-оол чанып кээрге, кадайындан: — Ам эртен каяа чаштыр деп бодай-дыр сен, Өскүс-оол? — дээрге. — Чажырар болза, сен-не чажырып кор, мен чаштыр чер-даа тыппас мен, — дээн. Эртенинде хаан база-ла хамык ара-албатызын эдертип алган, оран-делегейниң ыяш-дажын тудуп санаан, "Өскүс-оол канчалдың, чоондуң?" — деп алгырып-кышкырган чоруп олурган. 27 "Өскүс-оолду тып чададым" дээш, эжикти ажыдарының кайы- зы чорда, Өскүс-оол дожек хозунче кирип чыткан. Кадайы Өскүс- оолду от кыдыында хөмүрже чыпшыр тарбыдапкан. Хаан: — Өскүс-оол ам черле тывылбас-тыр, — дээрге, Өскүс-оолдуң кадайы хөмүрнү былгаптар орта, Өскүс-оол каттырып тура халып келген. Өскүс-оолдан: — Че, хаан, үш мөөрей мээңии болду. Сээң кырган кадайыңны канчаар мен, албас мен, — дээн. 28 Хаан аалынга баргаш, Өскүс-оолду кел деп элчи чорудупкан. Өскүс-оол барган. Хаандан: — Че, Өскүс-оол, мээң адамның адазы эрте-бурунгу шагда улуг аңга кес огун алзыпкан чүве-дир. Ону үш хонук иштинде тып эккеп бер, — дээн. Өскүс-оол аалыша ыглаан-сыктаан чедип келгеш, хаан мынча дээр чүве-дир деп, кадайынга чугаалаан. Кадайы олургаш — Кижи ыглаар чүве ол боор бе, Өскүс-оол? Арзайтының аар ийинде ийи аргар-кошкар мыйызы алчы берген турар эвеспе, ону барып адырыптар болзуңза, олар тып берип болур — дээн. 29 Өскүс-оол эртенинде Арзайтының аар ийинге хап чедип кээр­ ге, ийи аргар-кошкар мыйызы алчы берген турган. Оларның мыйы- зын адырыптарга: — Чуу кончуг эки амытан боор сен, чолуң-мөрүң бүткен. Кел­ ген херээң чүл? — деп айтырган.