Тувинские народные сказки. - 1994. [Т. 8.]

бурунгу чукче чоруп каан. 6 Чоруп олура, бир черге дун болган, хонган. Эртен туруп кээрге, тос шилги аъттың бирээзин ол дуне бору чип каан болтан. "Сес шилги аъдым турда, мен кайын ажырар деп мен" — дээш, демги боруну-даа сурбейн чорупкан. Сес хонуктуг черге чоруп кээрге, сес шилги аъдын бору чип каан, ам чаңгызы арткан. 7 "Мен-даа кончуг когарадым, ам чаңгыс ши^ги аъдымны бо чувеге кайын алзыр деп мен, мооң-биле бир черге чеде-ле бээр мен ыйнаан" — дээш хапкан. Бир дун болган черге баргаш, аъдын кулаан орта орттээш, удуп чыдып алган. Эртен туруп кээрге, чаңгыс аъдын бору чип алган, аъттың хөрээниң иштинде бажын суп алган чип чыткан. Кызытпа чазы-биле сыйда оъгун ап алгаш, бөрүнү аъттың хөрээниң иштинге сыындыра берген. 8 — Мени олурбейн кор — деп чугаалап келзе-ле, демги борузу кижи апарган. —Мен чиге соңгу чуктуве эл-чаа кылып чораан хаан кижи мен. Хамык аг-шериимни дөгерезин кырдыргаш, чаңгыс бодум бору бооп хуулар кижи болгаштың амы-тынныг ундум. Тос хонуктуг эвес тос айлыктыг черге чоруп келдиң. Сээң тос аъдыңны тос айлыктыг черге хунезин кылып келдим. Мээң аалым дөө дагның аар ийинде. Сен чеде бер, малым ортузундан мал, эдим ортузундан эт узуп берейн — дээн. — Ындыг-дыр — деп, амырак-даңгыраан алышкаг гың, чору- дупкан. 9 Соондан эзерин чуктээш, чорувуткан. Шаа тонуп, шагзырап келгештиң, эзерин черге суп кааш, хаанның айыткан дааның кы­ рынга унуп кээрге, хаанның аал-чуртунуң, кода-сүмезиниң бараа- ны коступ келген. Хаанның оонге кирип кээрге, хаан: — Өңүм-талам келди — дээштиң, олбук-кудузун чадып, боова- бовурзаан салып, хундулеп турган. — Өңнүүмге малым ортузундан мал, эдим ортузундан эт бээр мен — дээш, ара-албатызын чыый берген. 10 Өскүс-оол аштанып-чемненип алгаш, Болчайтылыг бора тейже уне кылаштай бергеш, коруп турарга, бызаа кадарчызы кок баштыг ашак чораан. "Бызаа кадарчызы ашак меңээ дузалыг чуве эвейикпе" — дээш